Uzun zamandır Ruby ile ilgileniyor ve arada sırada blog girdilerimde Ruby hakkında bilgiler veriyordum. Bu yazımda ise biraz daha derinlere inmeyi düşünüyorum yüzeysel bilgi yerine ruby hakkında daha fazla bilgi vermek bilgisayarınıza nasıl kurabileceğinizi anlatmak istiyorum.
Ruby hakkında bilgi vermeye bu programlama dilini bizlere kazandıran Yukihiro Matsumoto‘dan baÅŸlamak en doÄŸrusu olacaktır. Ruby nesneye yönelik bir programlama dilidir ve bazı programlama dillerinden esinlenerek tasarlanmıştır. Matz, Dave Thomas tarafından yazılan Programming Ruby adlı kitapın birinci baskısı için yazdığı önsözde şöyle demektedir: ” Ä°nternet üzerinde bir takım araÅŸtırmalar yaptım, ama bulduÄŸum adaylar, Perl ve Python, tamamen benim aradığımı yansıtmıyordu. Benim istediÄŸim Perl’den daha güçlü ve Python’dan daha nesne yönelimli bir dildi.”
1993 yılında baÅŸlanan çalışmalar sonucu 1995′de Ruby dili yayınlandı. Çok eski bir dil olmamasına raÄŸmen kısa sürede popüler bir dil haline gelen Ruby Ä°ngilizce makale ve kitapların da yaygınlaÅŸmasıyla her geçen gün daha fazla insana hitap ediyor. TIOBE tarafından sürekli yapılan deÄŸerlendirmelere göre geçen sene Nisan ayında 10. sırada olan Ruby ÅŸuanda 9. sırada. 2002-2008 yılları arası deÄŸerlendirme grafiÄŸine bakacak olursak Ruby’nin hızla ilerlediÄŸini görebiliriz:
Ruby hakkında benim vereceğim genel bilgiler bu kadar, fakat yazımın sonunda kaynaklar bölümünde sizlere daha ayrıntılı bilgi alabileceğiniz linkler vereceğim.
Ruby programlama dilini bilgisayarımız üzerinde çalıştırmak için yapmamız gerekenlere gelecek olursak:
a) Linux Kullanıcıları İçin Ruby ve RubyGems Kurulumu
—– EÄŸer Windows kullanıcısı iseniz bu bölümü dikkate almayıp b bölümüne geçiniz. ——-
1) Depo Ãœzerinden Kurulum
- Kendi bilgisayarımda kurulu olan Pardus için kurulumla başlamak istiyorum:
sudo pisi it ruby komutu ile Ruby nin 1.8.6 versiyonunu bilgisayarınıza indirebilirsiniz.
- Aynı bu şekilde paket yöneticisi programları ile bilgisayarınıza Ruby yüklemek mümkün
Örneğin Debian ve ya Ubuntu üzerinden yüklemek için :
- sudo apt-get install ruby irb rdoc komutu yeterli olacakdır.
2) Kaynak Kod Ä°le Kurulum
- http://www.ruby-lang.org/en/downloads/ adresinden tar.gz uzantılı ruby kaynak kodları bilgisayarımıza çekilir.
- tar zxvf ruby-x.x.x.tar.gz komutu verilerek klasöre açılır.
- cd ruby-x.x.x komutuyla klasöre girilir.
- ./configure
- make
- sudo make install komutları verilerek kurulum tamamlanır.
Linux Kullanıcıları İçin RubyGems Kurulumu
- http://rubyforge.org/frs/?group_id=126 adresi üzerinden tgz uzantılı dosyamızı bilgisayarımıza indiriyoruz.
- tar zxvf rubygems-*.*.*.tgz komutuyla klasöre açıyoruz.
- cd rubygems-*.*.* komutuyla dosyamıza giriş yapıyoruz.
- ruby setup.rb komutu vererek RubyGems i bilgisayarımız üzerine yüklüyoruz. ( /usr/lib üzerine yazma yetkisi olmadığı durumlarda sudo ruby setup.rb komutu kullanınız )
Linux Kullanıcıları İçin RubyGems’in EriÅŸim Ä°zinli Klasöre Kurulumu
Eğer /usr/lib üzerine yazma yetkisi olmayan bir kullanıcıysanız RubyGems paket yöneticisini ve paketleri yüklemek için yetkiniz yoktur. Bu durumda kendi dizinleriniz içerisine kurulum yapmanız gerekmektedir.
home/user ‘nin sahip olduÄŸumuz home klasörü olduÄŸunu varsayalım. Ve gemdepom adlı bir depo kuralım. AÅŸağıdaki komutları uygulayınız:
- http://rubyforge.org/frs/?group_id=126 adresi üzerinden tgz uzantılı dosyamızı bilgisayarımıza indiriyoruz.
- tar zxvf rubygems-*.*.*.tgz
- cd rubygems-*.*.*
- export GEM_HOME=/home/user/Ruby/gemdepom
- ruby setup.rb config –prefix=/home/user
- sudo ruby setup.rb setup
- ruby setup.rb install
Böylece RubyGems kurulumumuz da tamamlanmış oldu.
b) Windows İşletim Sistemi Kullananlar İçin:
http://rubyinstaller.rubyforge.org/ tarafından hazırlanmış olan “One-Click Ruby Installer for Windows” programı sayesinde ihtiyacımız olan herÅŸeyi kurmamız mümkün.
- Öncelikle indirdiğimiz dosyayı çift tıklayarak açıyoruz ve karşımıza gelen pencereden next butonuna tıklıyoruz.
- Bir sonraki pencereden I agree seçiyoruz.
- Şimdi karşılaştığımız pencerde kurulacak olan programlar görüntülenmekte. ( Scite : Ruby için bir text editörü , RubyGems : Ruby için hazırlanmış olan paketlerin bulunduğu ve bilgisayarımıza indireceğimiz depo.
- Bundan sonraki kısımlarda Next butonuna tıklayarak kurulumu tamamlayabilirsiniz.
Bir sonraki yazımda Ruby programlama diline biraz daha yakından göz atacağız. Bu yazıdaki her komut ben ve Serkan tarafından denenmiştir. Teşekkürler Serkan.
Kaynaklar:
Programming Ruby book by Dave Thomas.
http://en.wikipedia.org/wiki/Ruby_(programming_language)
http://www.tiobe.com/index.php/content/paperinfo/tpci/index.html
http://www.onlamp.com/pub/a/onlamp/2005/01/20/rails.html
http://rubyforge.org/frs/?group_id=126
http://rubyinstaller.rubyforge.org/wiki/wiki.pl
bu yazımda rails hakkında fazla bilgi vermedim. bir sonraki yazımda ruby hakkında daha ayrıntıya girmeyi düşünüyordum ama ondan önce ( sınavlardan sonra ) paket yaparak buradan da duyurabilirim.
Birden aklıma gelince hava atmadan edemedim. Django’nun pisi paketi bile var hiç uÄŸraÅŸmıyorsun. pisi it djando yetiveriyor. Zaten Python’suz Pardus düşünmek ise mümkün deÄŸil
Yapıverseydin bir Rails paketi de uğraşmak zorunda kalmasaydı bunca yeni yetme.
Tabi unutmamak gereken bir şey var. Ben bu bahsettiğim django paketini kullanma ihtiyacı pek hissetmedim, çünkü her seferinde güncel trunk ile çalışmayı tercih ediyorum. Ancak Rails gibi kısa aralıklarla sürüm yayınlayan bir yazılım için sık sık yenilenen paketlerle sadece deneme yapmak isteyenlerin değil hemen herkesin derdine derman olunabilir.